Lịch Vạn Niên › Ngày lễ

Lễ Vu Lan (Rằm tháng Bảy)

• ngày 15 tháng 7 âm lịch
• Việt Nam

Lễ Vu Lan diễn ra vào rằm tháng Bảy âm lịch, là ngày lễ báo hiếu của Phật giáo, đồng thời trùng với dịp Xá tội vong nhân trong tín ngưỡng dân gian của người Việt.

Các năm tới

Lễ Vu Lan là gì?

Vu Lan là cách gọi tắt của Vu-lan-bồn, phiên âm từ tiếng Phạn ullambana, có nghĩa gốc là "treo ngược", chỉ nỗi khổ cùng cực mà lễ này hướng tới cứu giải. Đây là một trong những ngày lễ chính của Phật giáo Đại thừa, còn được gọi là lễ báo hiếu. Lễ diễn ra vào ngày 15 tháng 7 âm lịch (rằm tháng Bảy), nên trên lịch dương thay đổi theo từng năm, thường rơi vào khoảng tháng 8 hoặc đầu tháng 9.

Sự tích Mục Kiền Liên cứu mẹ

Theo kinh Vu Lan, Tôn giả Mục Kiền Liên, một trong những đại đệ tử của Đức Phật, sau khi tu luyện được thần thông đã dùng mắt phép tìm người mẹ đã mất. Ông thấy mẹ vì nghiệp ác phải đọa làm ngạ quỷ, chịu đói khát khổ sở. Ông mang cơm dâng mẹ, nhưng thức ăn vừa đưa lên miệng đã hóa thành lửa.

Ông về hỏi Đức Phật, và được dạy rằng sức một người không thể cứu được, mà phải nhờ vào sự hợp lực chú nguyện của chư tăng sau mùa an cư, vào ngày rằm tháng Bảy. Làm theo lời Phật, mẹ ông được thoát khổ. Đức Phật cũng dạy rằng ai muốn báo hiếu cha mẹ đều có thể làm theo cách ấy. Từ đó, lễ Vu Lan trở thành dịp để con cháu tưởng nhớ công ơn cha mẹ, ông bà và tổ tiên.

Rằm tháng Bảy trong tín ngưỡng dân gian

Cùng ngày rằm tháng Bảy, dân gian còn có lễ Xá tội vong nhân. Theo quan niệm truyền thống, đây là dịp các vong hồn được "xá tội", nên nhiều gia đình ngoài mâm cỗ cúng gia tiên còn làm thêm một mâm cúng chúng sinh (cúng cô hồn, cúng thí thực) ở trước nhà, thường vào buổi chiều, dành cho những vong linh không nơi nương tựa. Lễ vật thường là cháo loãng, gạo, muối, bỏng, bánh kẹo, hoa quả. Xong lễ, bánh kẹo thường được chia cho trẻ nhỏ.

Tháng Bảy âm lịch cũng được nhiều người gọi là "tháng cô hồn" và kiêng kỵ một số việc như khai trương, cưới hỏi, làm nhà. Tuy vậy, cũng có ý kiến từ giới Phật giáo cho rằng nên hiểu đây là tháng xá tội vong nhân, và thay vì lo sợ, mỗi người nên hướng tới việc làm điều thiện và báo hiếu.

Phong tục và hoạt động thường thấy

• Đi chùa dự lễ Vu Lan, tụng kinh, cầu nguyện cho cha mẹ còn sống được bình an và người đã khuất được siêu thoát.
• Nghi thức "Bông hồng cài áo": người còn mẹ cài bông hồng đỏ, người mất mẹ cài bông hồng trắng. Nghi thức này khởi nguồn từ tác phẩm "Bông hồng cài áo" do Thiền sư Thích Nhất Hạnh viết năm 1962.
• Ăn chay, phóng sinh, làm việc thiện để hồi hướng công đức cho cha mẹ, ông bà.
• Làm mâm cỗ cúng gia tiên tại nhà và mâm cúng chúng sinh theo phong tục từng vùng.

Gợi ý cho ngày này

Báo hiếu không chỉ nằm ở mâm cỗ lớn. Một bữa cơm cùng cha mẹ, một cuộc gọi hỏi thăm, hay thời gian ngồi nghe ông bà kể chuyện xưa đều là cách thể hiện lòng hiếu thảo giản dị. Khi cúng chúng sinh, nên chuẩn bị vừa đủ, hạn chế đốt nhiều vàng mã để giữ an toàn và tiết kiệm. Lời chúc gợi ý: "Mùa Vu Lan, con chúc cha mẹ luôn mạnh khỏe, bình an và mãi ở bên con."

Tìm hiểu thêm: Lễ Vu Lan (Rằm tháng Bảy) trên Wikipedia