Lịch Vạn Niên › Ngày lễ

Tết Trung thu

• ngày 15 tháng 8 âm lịch
• Việt Nam

Tết Trung thu diễn ra vào rằm tháng 8 âm lịch, khi trăng được cho là tròn và sáng nhất trong năm. Với người Việt, đây vừa là dịp gia đình sum họp, vừa là ngày vui đặc biệt của trẻ em.

Các năm tới

Nguồn gốc

Tết Trung thu (còn gọi là Tết Trông Trăng, Tết Đoàn Viên) rơi vào ngày 15 tháng 8 âm lịch, đúng giữa mùa thu. Vì tính theo âm lịch nên trên lịch dương, ngày này thay đổi mỗi năm, thường rơi vào khoảng giữa tháng 9 đến đầu tháng 10.

Nhiều tài liệu cho rằng tục ăn mừng trăng rằm mùa thu bắt nguồn từ Trung Quốc, gắn với mùa thu hoạch và các truyền thuyết như Hằng Nga bay lên cung trăng. Lễ hội sau đó lan rộng ra nhiều nước Á Đông. Ở Việt Nam, Trung thu được tổ chức từ rất lâu và dần mang màu sắc riêng, gắn với hình ảnh chú Cuội ngồi gốc cây đa và chị Hằng trên cung trăng.

Ý nghĩa

Trăng rằm tháng 8 tròn đầy là biểu tượng của sự sum vầy. Vào đêm này, các gia đình cùng nhau bày cỗ, ngắm trăng, thưởng thức bánh trái và trò chuyện. Người lớn cũng nhân dịp này biếu bánh trung thu, trà cho ông bà, cha mẹ, thầy cô và người thân để bày tỏ lòng biết ơn.

Với người Việt, Trung thu đặc biệt dành cho trẻ em. Người lớn chuẩn bị cỗ, mua hoặc làm đèn lồng, đồ chơi để các em vui chơi, rước đèn. Vì thế nhiều người vẫn gọi Trung thu là Tết thiếu nhi.

Phong tục thường thấy

• Bày cỗ và phá cỗ: mâm cỗ thường có bánh nướng, bánh dẻo, bưởi, hồng, chuối, cốm, na… Ở miền Bắc, người ta hay tỉa múi bưởi thành hình chú chó, lấy hạt đậu đen làm mắt. Khi trăng lên cao, cả nhà cùng phá cỗ.
• Bánh trung thu: hai loại truyền thống là bánh nướng vỏ bột mì nướng vàng và bánh dẻo vỏ bột nếp trắng mềm. Ở miền Tây Nam Bộ, bánh pía cũng là món quen thuộc dịp này.
• Rước đèn: trẻ em cầm đèn ông sao, đèn cá chép, đèn lồng đi khắp xóm. Đèn kéo quân, mặt nạ giấy bồi, tò he là những đồ chơi gắn với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ. Một số nơi như Phan Thiết, Tuyên Quang nổi tiếng với lễ hội rước đèn lớn.
• Múa lân: tiếng trống múa lân (miền Bắc hay gọi là múa sư tử) rộn ràng từ trước rằm, nhộn nhịp nhất vào đêm 14 và 15. Con lân tượng trưng cho may mắn, điềm lành.
• Cúng rằm: nhiều gia đình làm lễ cúng gia tiên vào ngày rằm.
• Hát trống quân: xưa kia ở miền Bắc, trai gái hát đối đáp theo nhịp trống quân trong đêm trăng – nay ít gặp hơn nhưng vẫn được nhắc đến như một nét đẹp cũ.

Gợi ý cho ngày này

• Cùng con làm một chiếc đèn ông sao hoặc tỉa bưởi bày cỗ – trẻ sẽ nhớ những việc làm chung hơn là món quà đắt tiền.
• Bánh trung thu khá nhiều đường và chất béo, nên cắt miếng nhỏ, ăn kèm trà.
• Khi cho trẻ rước đèn nến, người lớn nên đi cùng để phòng cháy.
• Đừng quên dành thời gian ngắm trăng cùng ông bà, cha mẹ – đúng tinh thần “đoàn viên”.

Tìm hiểu thêm: Tết Trung thu trên Wikipedia