Lịch Vạn Niên › Ngày lễ

Lễ Thất tịch

• ngày 7 tháng 7 âm lịch
• Việt Nam

Thất tịch, còn gọi là Tết Ngâu hay ngày ông Ngâu bà Ngâu, diễn ra vào mùng 7 tháng 7 âm lịch. Ngày này gắn với câu chuyện tình Ngưu Lang – Chức Nữ và thường được ví là “ngày lễ tình nhân phương Đông”. Vì tính theo âm lịch, Thất tịch rơi vào những ngày khác nhau trên dương lịch, thường trong tháng 8.

Các năm tới

Nguồn gốc và sự tích

“Thất tịch” nghĩa là đêm mùng bảy. Ngày lễ bắt nguồn từ truyền thuyết Ngưu Lang Chức Nữ, có nhiều dị bản ở các nước châu Á. Theo cách kể quen thuộc, Chức Nữ là nàng tiên dệt vải trên trời, đem lòng yêu chàng chăn trâu Ngưu Lang. Vì mải mê bên nhau mà bỏ bê công việc, đôi vợ chồng bị Ngọc Hoàng phạt phải sống cách xa hai bờ sông Ngân, mỗi năm chỉ được gặp nhau một lần vào đêm mùng 7 tháng 7. Đàn quạ và chim khách bay đến kết thành cây cầu Ô Thước để hai người qua sông gặp mặt.

Trong văn hóa Việt, câu chuyện này được gọi là truyện ông Ngâu bà Ngâu. Những cơn mưa rả rích vào tháng 7 âm lịch được dân gian gọi là “mưa ngâu” – tương truyền là nước mắt của đôi vợ chồng trong ngày gặp lại rồi chia tay.

Ý nghĩa

Thất tịch là biểu tượng của tình yêu chung thủy, của sự chờ đợi và nỗi nhớ thương giữa những người yêu nhau. Ở Trung Quốc, ngày này còn được gọi là “Khất xảo tiết” – dịp các thiếu nữ thể hiện sự khéo léo trong may vá, thêu thùa và cầu mong một nhân duyên tốt đẹp.

Phong tục ở Việt Nam và châu Á

Tại Việt Nam, Thất tịch từng xuất hiện cả trong dân gian lẫn cung đình xưa. Theo một số ghi chép cổ, các thiếu nữ bày bàn lễ dưới trăng, có tục thử tài khéo léo như xâu chỉ qua kim, cầu mong sự đảm đang và duyên lành. Ngày nay, lễ Thất tịch không còn phổ biến như trước, nhưng câu chuyện ông Ngâu bà Ngâu và mưa ngâu vẫn quen thuộc với nhiều thế hệ. Những năm gần đây, giới trẻ thường nhắc đến ngày này trên mạng xã hội; trào lưu ăn chè đậu đỏ để “cầu duyên” khá phổ biến, dù đây là thói quen mới chứ không phải tục lệ cổ truyền của người Việt.

Ở các nước láng giềng, Thất tịch vẫn là một ngày lễ được nhiều người quan tâm. Hàn Quốc gọi là Chilseok. Nhật Bản có lễ hội Tanabata, nhiều nơi tổ chức theo dương lịch vào ngày 7 tháng 7, một số nơi như Sendai lại tổ chức vào tháng 8; người dân thường viết điều ước lên những dải giấy màu rồi treo trên cành tre.

Gợi ý cho ngày này

• Dành một buổi tối hẹn hò giản dị với người thương, hoặc gọi điện cho người yêu ở xa.
• Kể cho con nhỏ nghe sự tích ông Ngâu bà Ngâu và giải thích vì sao có mưa ngâu.
• Nếu thích không khí truyền thống, cùng nhau nấu một nồi chè, ngồi ngắm trời đêm và trò chuyện.

Lời chúc ngắn: “Chúc chúng mình mãi bên nhau, không phải đợi đến mùa mưa ngâu mới được gặp.”

Tìm hiểu thêm: Lễ Thất tịch trên Wikipedia