Lịch Vạn Niên › Ngày lễ

Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

• ngày 3/2 dương lịch hằng năm
• Việt Nam

Ngày 3 tháng 2 hằng năm là ngày kỷ niệm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, gắn với hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản diễn ra đầu năm 1930.

Các năm tới

Nguồn gốc

Cuối thập niên 1920, ở Việt Nam đã hình thành ba tổ chức cộng sản hoạt động riêng rẽ: Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản Đảng và Đông Dương Cộng sản Liên đoàn. Hai tổ chức đầu có tiền thân là Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên do Nguyễn Ái Quốc lập ra ở Quảng Châu (Trung Quốc), còn Đông Dương Cộng sản Liên đoàn ra đời từ Tân Việt Cách mệnh Đảng.

Đầu năm 1930, theo chỉ thị của Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc triệu tập đại biểu các tổ chức này họp tại một căn nhà nhỏ trên bán đảo Cửu Long (Hương Cảng), đúng vào dịp Tết Canh Ngọ. Hội nghị quyết định hợp nhất thành một tổ chức duy nhất mang tên Đảng Cộng sản Việt Nam và thông qua các văn kiện đầu tiên như Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Điều lệ vắn tắt và Lời kêu gọi. Đến ngày 24/2/1930, Đông Dương Cộng sản Liên đoàn, nhóm chưa kịp có mặt tại hội nghị, chính thức gia nhập.

Vì sao chọn ngày 3 tháng 2?

Hội nghị hợp nhất kéo dài nhiều ngày, nên trong một thời gian các văn kiện ghi nhận mốc thành lập không giống nhau. Báo cáo chính trị tại Đại hội II từng ghi ngày thành lập là 6 tháng 1. Đến Đại hội Đảng lần thứ III (tháng 9/1960), nghị quyết của Đại hội xác định lấy ngày 3 tháng 2 năm 1930 làm ngày thành lập, và từ đó ngày 3/2 hằng năm trở thành ngày kỷ niệm chính thức.

Các tên gọi qua từng thời kỳ

Trong hơn chín mươi năm, tên gọi của Đảng đã thay đổi một số lần cho phù hợp với hoàn cảnh lịch sử:

• Tháng 10/1930: theo yêu cầu của Quốc tế Cộng sản, đổi tên thành Đảng Cộng sản Đông Dương; Trần Phú được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên.
• Tháng 2/1951: tại Đại hội II ở Tuyên Quang, Đảng hoạt động công khai với tên Đảng Lao động Việt Nam.
• Năm 1976: tại Đại hội IV, sau khi đất nước thống nhất, tên gọi được đổi lại thành Đảng Cộng sản Việt Nam như hiện nay.

Ngày nay, Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền và là chính đảng duy nhất hoạt động tại Việt Nam theo Hiến pháp. Cơ quan cao nhất là Đại hội Đại biểu toàn quốc; giữa hai kỳ đại hội, Ban Chấp hành Trung ương là cơ quan lãnh đạo.

Hoạt động kỷ niệm thường thấy

Vào dịp 3/2, nhiều cơ quan, địa phương tổ chức lễ kỷ niệm, mít tinh, chương trình văn nghệ và các buổi sinh hoạt chuyên đề về lịch sử. Đường phố thường được trang trí cờ, băng rôn và pa-nô cổ động; báo chí, truyền hình có nhiều bài viết, phóng sự về các sự kiện lịch sử liên quan. Những năm chẵn (như kỷ niệm tròn 5 hay 10 năm) thường được tổ chức quy mô hơn.

Ngày 3/2 là một ngày kỷ niệm, không phải ngày nghỉ lễ theo quy định, nên mọi người vẫn làm việc và học tập bình thường. Vì rơi vào đầu tháng 2 dương lịch, ngày này thường gần với dịp Tết Nguyên đán, nên ở nhiều nơi không khí kỷ niệm hòa cùng không khí đón xuân.

Gợi ý cho ngày này

• Tìm hiểu thêm về bối cảnh lịch sử đầu thế kỷ XX qua sách, bảo tàng hoặc các tư liệu chính thống.
• Theo dõi lịch các chương trình văn nghệ, triển lãm ảnh tư liệu tại địa phương nếu muốn tham gia.
• Với học sinh, đây là dịp để ôn lại các mốc lịch sử trong chương trình học một cách dễ nhớ.

Tìm hiểu thêm: Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam trên Wikipedia