Lịch Vạn Niên › Ngày lễ

Khai hội chùa Hương

• ngày 6 tháng 1 âm lịch
• Việt Nam

Mùng 6 tháng Giêng âm lịch hằng năm là ngày khai hội chùa Hương, mở đầu mùa trẩy hội lớn bậc nhất miền Bắc tại quần thể danh thắng Hương Sơn, phía tây nam Hà Nội. Vì tính theo âm lịch, ngày khai hội rơi vào những ngày khác nhau trên dương lịch, thường trong khoảng cuối tháng 1 đến tháng 2.

Các năm tới

Nguồn gốc

Chùa Hương là cách gọi dân dã của cả một quần thể gồm nhiều chùa, đền và hang động nằm giữa núi rừng Hương Sơn, thuộc vùng Mỹ Đức, Hà Nội. Theo tín ngưỡng dân gian, gắn với “Truyện Phật Bà Chùa Hương”, đây là nơi Bồ Tát Quán Thế Âm tu hành, vì thế người Việt coi hành trình đi chùa Hương như một chuyến về “miền đất Phật”.

Ngày mùng 6 tháng Giêng vốn là ngày nhà chùa và người dân địa phương làm lễ “mở cửa rừng”, về sau trở thành ngày khai hội. Lễ hội thường kéo dài tới hết tháng Ba âm lịch, trong đó thời gian đông khách nhất là khoảng từ rằm tháng Giêng đến giữa tháng Hai âm lịch.

Quần thể chùa Hương đã được xếp hạng di tích quốc gia từ năm 1962. Động Hương Tích – điểm nhấn của hành trình – được chúa Trịnh Sâm khen tặng năm chữ “Nam thiên đệ nhất động”, nghĩa là động đẹp nhất trời Nam. Cảnh sắc nơi đây cũng đi vào thơ ca của nhiều tác giả như Chu Mạnh Trinh, Cao Bá Quát, Hồ Xuân Hương.

Ý nghĩa

Với nhiều gia đình miền Bắc, đi chùa Hương đầu năm là nếp quen: vừa để thắp hương cầu bình an, sức khỏe, may mắn cho cả năm, vừa là dịp du xuân, hòa mình vào thiên nhiên núi non sông nước. Lễ hội thể hiện đời sống tín ngưỡng Phật giáo hòa quyện với tín ngưỡng dân gian, khi bên cạnh các chùa thờ Phật còn có những đền thờ thần núi, thần rừng.

Lễ hội và hành trình trẩy hội

Phần lễ diễn ra trang nghiêm với nghi thức dâng hương, cúng lễ chay tại các chùa, đền. Trước và trong ngày khai hội thường có múa lân chào đón du khách và Phật tử thập phương.

Phần hội gắn liền với hành trình đặc trưng: ngồi đò dọc suối Yến ngắm núi non hai bên, rồi leo núi hoặc đi cáp treo lên các chùa, động. Tuyến chính quen thuộc là tuyến Hương Tích, đi qua những điểm như đền Trình, chùa Thiên Trù, chùa Giải Oan và động Hương Tích. Ngoài ra còn có các tuyến Thanh Sơn, Long Vân và Tuyết Sơn cho những ai muốn khám phá thêm.

Gợi ý khi đi hội

• Ngày khai hội và các ngày cuối tuần đầu năm thường rất đông; nếu muốn thong thả, hãy chọn ngày thường hoặc đi sớm.
• Mang giày dép đế thấp, chống trơn; chuẩn bị áo mưa mỏng vì đầu xuân hay có mưa phùn.
• Mua vé, thuê đò tại quầy chính thức; hỏi rõ giá dịch vụ trước khi sử dụng.
• Ăn mặc lịch sự khi vào chùa; thắp hương đúng nơi quy định, không đặt tiền lẻ tùy tiện lên tượng.
• Giữ vệ sinh chung, mang rác ra khỏi khu di tích để suối Yến và núi rừng luôn sạch đẹp.

Một lời chúc đầu xuân dành cho người đi hội: “Chúc chuyến du xuân bình an, năm mới vạn sự hanh thông.”

Tìm hiểu thêm: Khai hội chùa Hương trên Wikipedia