Lịch Vạn Niên › Ngày lễ

Hội Lim

• ngày 13 tháng 1 âm lịch
• Việt Nam

Hội Lim là lễ hội mùa xuân nổi tiếng của vùng Kinh Bắc, diễn ra vào ngày 13 tháng Giêng âm lịch và được biết đến nhiều nhất với những làn điệu dân ca quan họ.

Các năm tới

Thời gian và địa điểm

Hội Lim được tổ chức theo âm lịch, với chính hội vào ngày 13 tháng Giêng. Vì vậy trên lịch dương, ngày hội thay đổi theo từng năm, thường rơi vào khoảng tháng 2 hoặc đầu tháng 3. Theo truyền thống, các làng chuẩn bị, tập dượt từ mùng 9, mùng 10, và hội kéo dài từ ngày 11 đến hết ngày 14 tháng Giêng.

Lễ hội diễn ra ở vùng Lim, thuộc Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, với trung tâm là núi Hồng Vân (đồi Lim) và các làng của tổng Nội Duệ xưa, vùng đất được xem là cái nôi của văn hóa Kinh Bắc.

Nguồn gốc

Hội Lim vốn là hội chùa của làng Lim và các làng ven sông Tiêu Tương. Đến thế kỷ XVIII, hội trở thành hội hàng tổng, tức lễ hội chung của cả vùng. Sự thay đổi này gắn với Nguyễn Đình Diễn, người làng Đình Cả (tổng Nội Duệ), từng làm quan trấn thủ xứ Thanh Hóa. Ông đã hiến ruộng vườn, tiền của để trùng tu đình chùa, mở mang hội hè và cho xây lăng Hồng Vân trên núi Lim. Khi ông mất, dân trong tổng tôn ông làm hậu thần. Qua thời gian, việc tế lễ ông được gộp vào một dịp duy nhất là ngày 13 tháng Giêng, trùng với hội chùa Lim.

Phần lễ

Sáng 13 tháng Giêng, hội mở đầu bằng lễ rước với đoàn người mặc lễ phục truyền thống sặc sỡ, kéo dài gần một cây số. Các nghi thức tế lễ thành hoàng, các danh thần của quê hương được cử hành tại đền Cổ Lũng, lăng Hồng Vân, lăng quận công Đỗ Nguyên Thụy, cùng việc dâng hương ở chùa Hồng Ân. Đặc biệt có tục hát thờ: các liền anh, liền chị đứng trước cửa lăng hát vọng vào những giọng lề lối để ca ngợi công đức của thần.

Phần hội và hát quan họ

Linh hồn của Hội Lim là hát quan họ. Các làng quan họ dựng trại trên đồi Lim; liền anh khăn xếp, áo the, liền chị áo mớ ba mớ bảy, nón quai thao, mời trầu và hát đối đáp với nhau. Đêm 12 tháng Giêng thường có hội hát giữa các làng quan họ, còn ngày chính hội có màn hát trên thuyền rồng giữa hồ nước cạnh cánh đồng làng. Những làn điệu quen thuộc như mời trầu, mời nước, gọi đò vang lên khắp nơi.

Dân ca quan họ Bắc Ninh – Bắc Giang đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, khiến Hội Lim càng thu hút du khách gần xa. Bên cạnh đó, hội còn có nhiều trò chơi dân gian như đấu vật, đánh cờ người, đu tiên, thi dệt vải, thi nấu cơm.

Gợi ý khi đi hội

• Nên đi vào sáng sớm ngày 12 hoặc 13 tháng Giêng để xem lễ rước và hát quan họ; buổi tối ngày 12 là dịp nghe hát trong các lán trại.
• Ngày chính hội rất đông, nên giữ gìn tư trang, chú ý chỗ gửi xe và giữ vệ sinh chung.
• Khi được liền anh, liền chị mời trầu, hãy đón nhận lịch sự; đó là nét văn hóa giao tiếp đặc trưng của người quan họ.
• Ăn mặc lịch sự, kín đáo khi vào đình, chùa, lăng.

Tìm hiểu thêm: Hội Lim trên Wikipedia