Lịch Vạn Niên › Ngày lễ

Hội Gióng

• ngày 9 tháng 4 âm lịch
• Việt Nam

Hội Gióng là lễ hội truyền thống ở nhiều nơi thuộc Hà Nội để tưởng nhớ Thánh Gióng – người anh hùng trong truyền thuyết đánh tan giặc Ân, một trong “Tứ bất tử” của tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Hội Gióng Phù Đổng tổ chức vào tháng Tư âm lịch, với chính hội là ngày mùng 9, nên mỗi năm rơi vào một ngày khác nhau trên dương lịch, thường trong tháng 5.

Các năm tới

Nguồn gốc

Truyền thuyết kể rằng vào thời Hùng Vương, giặc Ân sang xâm lược. Ở làng Phù Đổng có một cậu bé đã lên ba mà chưa biết nói, biết cười. Khi sứ giả nhà vua đi tìm người tài cứu nước, cậu bỗng cất tiếng xin đi đánh giặc, rồi lớn nhanh như thổi. Gióng cưỡi ngựa sắt, cầm roi sắt xông trận; khi roi gãy, Gióng nhổ những bụi tre bên đường quật vào quân giặc. Thắng trận, Gióng phi ngựa lên núi Sóc rồi bay về trời. Nhân dân tôn ông là Phù Đổng Thiên Vương.

Hai lễ hội Gióng tiêu biểu nhất là hội Gióng ở đền Phù Đổng (Gia Lâm) – quê hương của Thánh Gióng – và hội Gióng ở đền Sóc (Sóc Sơn) – nơi theo truyền thuyết Gióng bay về trời. Năm 2010, hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ngoài ra, nhiều làng khác quanh Hà Nội cũng có hội Gióng của riêng mình.

Thời gian tổ chức

Hội Gióng Phù Đổng diễn ra vào khoảng từ mùng 6 đến 12 tháng Tư âm lịch, ngày chính hội là mùng 9. Hội Gióng đền Sóc lại được tổ chức sớm hơn, vào dịp mùng 6 tháng Giêng âm lịch.

Ý nghĩa

Hội Gióng là một lễ hội cổ truyền mô phỏng sinh động các trận đánh của Thánh Gióng và người dân Văn Lang chống giặc Ân. Qua lễ hội, cộng đồng ôn lại truyền thống chống giặc ngoại xâm, đồng thời gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình yên, mùa màng tươi tốt. Điều đáng quý là hội Gióng đã được các làng bảo lưu và trao truyền khá liên tục qua nhiều thế hệ.

Nghi lễ và hoạt động

Hội Gióng Phù Đổng có hệ thống vai diễn và nghi thức công phu, được chuẩn bị từ nhiều tuần trước. Ông Hiệu cờ tượng trưng cho Thánh Gióng, đội phù giá là quân của Gióng, còn các “cô tướng” do các cô gái trẻ đóng vai tướng giặc. Các nghi lễ như rước nước, khám đường, rước trận… tái hiện quá trình chuẩn bị và giao chiến, trong đó màn múa cờ lệnh của ông Hiệu cờ là điểm nhấn được nhiều người chờ đợi. Lễ hội còn có hát chèo và nhiều trò vui mừng chiến thắng.

Ở hội Gióng đền Sóc, nghi lễ tiêu biểu là dâng hoa tre lên đền Thượng và lễ chém tướng giặc. Sau lễ, hoa tre được trao cho người dự hội như một biểu tượng của lộc may mắn đầu năm.

Gợi ý khi đi hội

• Tìm hiểu trước lịch rước của năm đó để không bỏ lỡ các nghi lễ chính.
• Đi sớm, mang theo nước uống, mũ nón vì tháng Tư âm lịch thường đã nắng nóng.
• Tôn trọng các nghi thức của làng; khi xin lộc, nên nhường nhịn, tránh chen lấn, xô đẩy.

Tìm hiểu thêm: Hội Gióng trên Wikipedia