Lịch Vạn Niên › Ngày lễ

Giỗ Tổ Hùng Vương

• ngày 10 tháng 3 âm lịch
• Việt Nam
• Ngày nghỉ lễ

Mùng 10 tháng 3 âm lịch hằng năm là ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, còn gọi là ngày Quốc giỗ, khi người Việt khắp nơi hướng về đất Tổ để tưởng nhớ công lao dựng nước của các Vua Hùng. Đây cũng là ngày nghỉ lễ chính thức của người lao động.

Các năm tới

Nguồn gốc ngày Giỗ Tổ

Theo truyền thuyết, các Vua Hùng là những người đã dựng nên nhà nước Văn Lang, nhà nước đầu tiên của người Việt. Việc thờ cúng các Vua Hùng đã có từ rất lâu: theo các tài liệu xưa, qua nhiều triều đại, vua quan và người dân địa phương đều đến Đền Hùng lễ bái. Các triều đình giao cho dân sở tại trông nom đền, lo việc cúng tế.

Ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch được ấn định làm ngày quốc lễ từ thời vua Khải Định (năm 1917) và từ đó được dùng chung cả nước. Sau này, Giỗ Tổ tiếp tục là một ngày lễ chính thức. Từ năm 2007, ngày này trở thành ngày nghỉ lễ có hưởng lương của người lao động.

Vì tính theo âm lịch nên trên lịch dương, Giỗ Tổ thay đổi mỗi năm, thường rơi vào khoảng tháng 4.

Ý nghĩa của ngày Quốc giỗ

Giỗ Tổ Hùng Vương thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của người Việt. Nếu mỗi gia đình có ngày giỗ ông bà, tổ tiên, thì cả dân tộc có chung một ngày giỗ Tổ. Câu ca dao quen thuộc đã nhắc nhở bao thế hệ:

“Dù ai đi ngược về xuôi / Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng ba.”

Năm 2012, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, ghi nhận giá trị của tín ngưỡng này với cộng đồng.

Lễ hội Đền Hùng

Trung tâm của ngày Giỗ Tổ là khu di tích Đền Hùng ở tỉnh Phú Thọ. Lễ hội thường bắt đầu từ nhiều ngày trước và lên cao điểm vào chính ngày mùng 10 tháng 3. Phần lễ có hai nghi thức chính:

• Lễ rước kiệu: đoàn rước rực rỡ cờ, hoa, lọng và trang phục truyền thống đi từ chân núi qua các đền để lên đền Thượng.
• Lễ dâng hương: người hành hương thắp nén hương tưởng nhớ tổ tiên, gửi gắm mong ước cho bản thân và gia đình.

Phần hội có nhiều hoạt động văn hóa dân gian như hát Xoan – loại hình dân ca đặc sắc của Phú Thọ – cùng các trò chơi như vật, kéo co, bơi chải. Ngoài Phú Thọ, nhiều địa phương trong nước và cộng đồng người Việt ở nước ngoài cũng tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng.

Gợi ý cho ngày này

• Nếu đi lễ Đền Hùng, nên đi sớm, mặc trang phục lịch sự, kín đáo và chuẩn bị giày dép dễ leo bậc vì các đền nằm trên núi.
• Dịp này rất đông người, hãy giữ gìn tư trang, đi theo hướng dẫn của ban tổ chức và chú ý an toàn cho trẻ nhỏ, người lớn tuổi.
• Ở nhà, gia đình có thể thắp nén hương tưởng nhớ tổ tiên, kể cho con trẻ nghe truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ hay sự tích bánh chưng bánh giầy.
• Ngày nghỉ lễ cũng là dịp tốt để về thăm quê, sum họp cùng gia đình.

Tìm hiểu thêm: Giỗ Tổ Hùng Vương trên Wikipedia