Lịch Vạn Niên › Ngày lễ

Giao thừa

• ngày cuối tháng (29 hoặc 30) tháng 12 âm lịch
• Việt Nam

Giao thừa là thời khắc thiêng liêng chuyển giao giữa năm cũ và năm mới theo âm lịch, vào nửa đêm ngày cuối cùng của tháng Chạp (ngày 30, hoặc 29 nếu tháng Chạp năm đó chỉ có 29 ngày). Vì tính theo âm lịch, đêm giao thừa rơi vào những ngày khác nhau trên dương lịch, thường trong khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2.

Các năm tới

Giao thừa là gì?

Theo “Hán Việt từ điển giản yếu” của Đào Duy Anh, “giao thừa” có nghĩa là cũ giao lại, mới tiếp lấy – tức lúc năm cũ qua, năm mới đến. Khoảng thời gian trước thời khắc ấy được gọi là đêm trừ tịch, hay quen thuộc hơn là đêm ba mươi Tết.

Theo cách tính giờ cổ, giao thừa rơi vào giờ Tý (từ 23 giờ đêm hôm trước đến 1 giờ sáng hôm sau), trong đó 0 giờ ngày mùng 1 tháng Giêng là khoảnh khắc quan trọng nhất. Người xưa quan niệm đây là lúc trời đất giao hòa, vạn vật bắt đầu một chu kỳ mới.

Từ “giao thừa” ngày nay cũng được dùng cho đêm 31 tháng 12 dương lịch. Tuy nhiên, với người Việt, giao thừa Tết Nguyên Đán mới là thời khắc mang nhiều ý nghĩa tâm linh và gia đình nhất.

Ý nghĩa

Đêm giao thừa là lúc khép lại mọi bộn bề của năm cũ, tiễn những điều chưa may mắn và đón chờ những điều tốt lành. Đây là khoảnh khắc sum vầy: dù đi đâu, làm gì, nhiều người vẫn cố gắng về nhà để được cùng gia đình đón năm mới. Những điều diễn ra quanh thời khắc giao thừa cũng thường được xem như điềm báo cho cả năm, nên ai cũng mong mọi thứ êm ấm, vui vẻ.

Phong tục đón giao thừa

• Cúng giao thừa: nhiều gia đình chuẩn bị hai lễ cúng – một mâm ngoài trời (trước sân, trước cửa) để cúng trời đất, thần linh, và một mâm trong nhà dâng lên bàn thờ gia tiên. Theo quan niệm dân gian, lễ cúng ngoài trời còn để tiễn vị thần cai quản năm cũ và đón vị thần của năm mới.
• Đón năm mới cùng gia đình: cả nhà quây quần, xem chương trình đón giao thừa trên truyền hình, chúc nhau năm mới. Ở nhiều thành phố có bắn pháo hoa vào đúng thời khắc chuyển giao.
• Đi lễ chùa, hái lộc: sau giao thừa, nhiều người đi lễ đền, chùa cầu an và hái một cành lộc nhỏ mang về nhà, mong cả năm may mắn.
• Xông đất (xông nhà): người đầu tiên bước vào nhà sau giao thừa được cho là ảnh hưởng tới vận may của gia chủ trong năm, nên nhiều nhà chủ động nhờ người hợp tuổi, vui vẻ, thuận lợi đến xông đất.

Gợi ý cho đêm giao thừa

Hãy hoàn tất dọn dẹp, trang trí nhà cửa và chuẩn bị lễ cúng từ chiều 30 để đêm giao thừa được thong thả. Khi đi lễ hay xem pháo hoa, nên mặc ấm, giữ gìn tư trang và chú ý an toàn ở nơi đông người. Khi hái lộc, chỉ nên ngắt một nhánh nhỏ, tránh bẻ cành làm hại cây cối nơi chùa chiền.

Một vài lời chúc ngắn cho thời khắc giao thừa:

• “Chúc mừng năm mới! An khang thịnh vượng, vạn sự như ý.”
• “Năm mới chúc cả nhà sức khỏe dồi dào, sum vầy hạnh phúc.”
• “Chúc bạn một năm mới bình an, gặp nhiều may mắn và niềm vui.”

Tìm hiểu thêm: Giao thừa trên Wikipedia